Sygnowane czy nie? Jak rozpoznać autentyczność polskiego szkła artystycznego

W świecie kolekcjonerów polskiego designu lat 70. i 80. często spotykam się z przekonaniem, że prawdziwe dzieło sztuki musi posiadać podpis artysty. Klienci pytają: „Czy to na pewno Zuber, skoro nie widzę wygrawerowanego nazwiska?”. Jako konserwator i pasjonat polskiego szkła muszę rozwiać ten mit: brak podpisu na szkle artystycznym z epoki PRL-u nie oznacza, że obiekt jest bezwartościowy lub nieautentyczny.

Dlaczego tak rzadko spotykamy sygnatury?

W tamtym okresie polskie huty szkła (jak „Sudety” czy „Staszic”) działały w zupełnie innym modelu niż dzisiejsze galerie autorskie. Projekty wybitnych artystów, takich jak Czesław Zuber czy Zbigniew Horbowy, były produkowane w ramach tzw. produkcji seryjnej – choć wciąż formowanej ręcznie.

Podpis na szkle (tzw. grawerunek) był zarezerwowany głównie dla unikatowych egzemplarzy wystawowych lub próbnych serii. Obiekty trafiające do sprzedaży często pozostawały „czyste”. Dlatego szukając autentyczności, musimy patrzeć nie na podpis, ale na język formy.

Na co patrzy konserwator? (Jak rozpoznać mistrzostwo)

Jeśli chcesz ocenić, czy masz do czynienia z prawdziwym designem, zwróć uwagę na te trzy detale:

1. Soczewka w podstawie: To często pomijany, a kluczowy detal. Wiele wysokiej klasy wazonów (zwłaszcza z huty „Sudety”) posiada na spodzie precyzyjnie szlifowaną soczewkę. To nie jest przypadkowy ślad – to techniczny dowód na to, że szkło było wykańczane z najwyższą dbałością.

2. Jakość masy szklanej: Szkło artystyczne tamtego okresu było barwione w masie, a nie malowane na powierzchni. Oznacza to, że kolor jest integralną częścią bryły. Jeśli wazon jest półtransparentny, światło powinno się w nim „załamywać” i zmieniać barwę w zależności od grubości ścianek.

3. Charakterystyczne „DNA” formy: Każdy projektant miał swój „podpis” wpisany w sylwetkę:

   • Czesław Zuber: Poznasz go po rozbudowanej, niemal roślinnej „koronie” wieńczącej wazon – formie, która wymagała ogromnej sprawności hutnika przy rozszerzaniu gorącej masy.

   • Zbigniew Horbowy i jego szkoła: Tutaj kluczem jest ergonomia i płynność linii. Obiekt ma wydawać się lekki, nawet jeśli jest masywny.

Złota rada dla kolekcjonera

Zamiast szukać mikroskopijnych napisów, skup się na jakości wykończenia krawędzi. Ręcznie szlifowane, idealnie gładkie krawędzie to wskaźnik, że mamy do czynienia z produktem z wyższej półki, a nie z masową produkcją pamiątkową.

Masz wątpliwość? Pomożemy

Rynek antyków to fascynująca przygoda, ale bywa też wyzwaniem dla początkujących. Jeśli masz w swojej kolekcji przedmiot, co do którego pochodzenia nie jesteś pewien – prześlij nam zdjęcie. Jako konserwator, chętnie pomogę Ci ocenić jego formę i historię.

Zapraszamy do kontaktu oraz do odwiedzenia naszej galerii – gdzie autentyczność każdego przedmiotu jest potwierdzona eksperckim okiem.

Jak dbać o szklane unikaty? Porady konserwatora sztuki

Szkło artystyczne to nie tylko ozdoba wnętrza – to krucha, często wielowarstwowa materia, która wymaga uwagi i odpowiedniego traktowania. Jako architekt i konserwator sztuki, przez lata pracy z antykami nauczyłem się, że w przypadku szklanych form mniej znaczy więcej. Oto kilka sprawdzonych zasad, dzięki którym Twoje zbiory zachowają blask na dziesięciolecia.

1. Codzienna pielęgnacja – unikaj agresywnej chemii

Wiele osób popełnia błąd, myjąc artystyczne szkło w zmywarkach lub używając silnych detergentów. To prosta droga do zmatowienia powierzchni lub trwałego uszkodzenia mikrotekstury (szczególnie w szkle pienionym antico).

• Zasada: Myj szkło ręcznie, w letniej wodzie z dodatkiem łagodnego płynu do naczyń.

• Ważne: Zawsze wykładaj dno zlewu miękkim ręcznikiem. Jeśli szklane naczynie wyślizgnie się z dłoni, ręcznik zamortyzuje uderzenie i może uratować obiekt przed rozbiciem.

2. Osuszanie bez smug

Zacieki z twardej wody to największy wróg estetyki szkła. Nigdy nie zostawiaj szklanych przedmiotów do naturalnego wyschnięcia.

• Zasada: Osuszaj szkło natychmiast po umyciu miękką, bawełnianą ściereczką lub irchą, która nie zostawia pyłków.

• Wskazówka konserwatorska: Jeśli chcesz nadać szkle wyjątkowego połysku, użyj czystej flaneli. Delikatne polerowanie ruchem kolistym wydobędzie głębię kolorów, zwłaszcza w szkle warstwowym.

3. Niebezpieczeństwo zmian temperatury

Szkło artystyczne, szczególnie to o grubszych ściankach (jak wazony Zubera), źle znosi gwałtowne zmiany temperatury.

• Zasada: Unikaj stawiania wazonów w miejscach, gdzie padają bezpośrednio ostre promienie słoneczne przez długi czas, zwłaszcza jeśli naczynie stoi blisko źródła ciepła (np. grzejnika).

• Uwaga: Nigdy nie wlewaj gorącej wody do zimnego, grubościennego szkła. Może to spowodować tzw. „szok termiczny”, który prowadzi do powstania mikropęknięć w strukturze masy szklanej.

4. Co z osadami wewnątrz?

Jeśli wewnątrz wazonu powstał osad z wody lub kwiatów, nie próbuj go usuwać szczotkami czy twardymi zmywakami.

• Zasada: Użyj domowej metody z użyciem octu lub kwasku cytrynowego. Wlej roztwór do wazonu i odstaw na kilka godzin. Po tym czasie osad powinien odejść bez użycia siły.

• Bezpieczeństwo: Jeśli szkło ma delikatne, szlifowane krawędzie, zachowaj szczególną ostrożność podczas manipulacji wewnątrz naczynia.

Słowo od konserwatora

Pamiętaj, że szkło artystyczne to materia, która „żyje” w zależności od światła. Traktuj je z szacunkiem, a odwdzięczy Ci się niesamowitą grą barw i formą, która nie straci na wartości mimo upływu lat. Jeśli masz wątpliwości dotyczące konkretnego obiektu ze swojej kolekcji – napisz do mnie lub odwiedź naszą galerię w Krakowie. Chętnie doradzę, jak bezpiecznie zadbać o każdy okaz.

Słoneczna strona modernizmu: Żółć, forma i śląski pop-art

Istnieją kolory, które nie tylko zdobią – one zmieniają temperaturę wnętrza. Dominująca w dzisiejszym zestawieniu żółć to nie przypadek. To kolor optymizmu, powojennej odnowy i czasu, w którym polskie wzornictwo przestało być tylko „użytkowe”, a zaczęło być manifestem nowoczesności. Przed Państwem trio, które stanowi kwintesencję polskiego designu po 1945 roku: wazon Kazimierza Krawczyka, steatytowa rzeźba z Katowic i wałbrzyska patera.

Trzy ośrodki, jeden język nowoczesności

Każdy z tych obiektów narodził się w innym tyglu artystycznym, jednak wszystkie łączy ten sam puls – fascynacja formą, która nie boi się asymetrii.

• Katowicki „Steatyt” (1947–1994): To śląski pop-art w swoim najbardziej wyrafinowanym wydaniu. Obiekty stąd pochodzące to nie przedmioty, to małe rzeźby. Łącząc złocenia, kontrastowe szkliwa i odważne, niemal geometryczne linie, projektanci „Steatytu” stworzyli wizytówkę śląskiego designu, która dziś, po latach, broni się jako sztuka wysokiej klasy.

• Wałbrzyska Wytwórnia: Tu technologia spotkała się z wyobraźnią. Wałbrzych, będąc sercem produkcji kalkomanii ceramicznej, pozwolił na przeniesienie skomplikowanych, barwnych wzorów na porcelanę, czyniąc z masowych wyrobów małe dzieła sztuki dekoracyjnej.

Fenomen kalkomanii: Rewolucja w dekorze

Czy zastanawiali się Państwo, jak powstawały te misterne wzory na naczyniach z PRL-u? Odpowiedź kryje się w specjalistycznej technice kalkomanii. To właśnie w zakładach takich jak te w Wałbrzychu opracowywano wzornictwo, które pozwalało na powtarzalność przy zachowaniu niezwykłej precyzji detalu. To dzięki kalkomanii polskie domy wypełniły się barwnymi akcentami, które dziś w Antykach Galicja odkrywamy na nowo jako ikony stylu.

Kolekcjonerski przewodnik po kolorze

Zaproszenie do świata koloru

W naszej galerii przy ulicy Długiej 45 w Krakowie wierzymy, że dom potrzebuje akcentu, który „trzyma energię”. Nasze obiekty w odcieniach słonecznej żółci, pełne modernistycznej werwy, czekają na swoich nowych kustoszy. Gama barw i form jest tak szeroka, że każdy – nawet najbardziej wymagający poszukiwacz – znajdzie tu cząstkę historii, która idealnie wpisze się w jego osobistą przestrzeń.

Zapraszamy na Długą. Niech ten żółty modernizm wniesie słońce do Państwa wnętrz, niezależnie od tego, co mówi prognoza pogody za oknem.

[LINK: Znajdź swój unikatowy akcent polskiego modernizmu w Antykach Galicja]

ceramika PRL, design lat 60, steatyt katowice, porcelana wałbrzyska, Kazimierz Krawczyk wzornictwo, polski pop-art, kolekcjonerska ceramika, antyki kraków, historia polskiego designu, Antyki Galicja.

Serwisy „Iza” i „Ira”. Minimalizm, który podbił świat

W świecie polskiego wzornictwa lat 60. XX wieku istniały projekty, które nie musiały zabiegać o uwagę – one po prostu ją zawłaszczały swoją obecnością. Serwisy „Iza” oraz „Ira”, wyrosłe z pieców renomowanych Zakładów Porcelany i Porcelitu w Chodzieży, to nie są zwykłe naczynia. To powojenna obietnica nowoczesności, która z krakowskich czy chodzieskich pracowni wyruszyła w świat, by z powodzeniem rywalizować z największymi europejskimi markami.

Józef Wrzesień: Mistrz oszczędnej linii

Za sukcesem obu serwisów stoi Józef Wrzesień – projektant, dla którego funkcjonalność była nadrzędnym prawem, a piękno wynikało z... ograniczenia. W epoce, w której polski design uczył się na nowo definicji luksusu, Wrzesień postawił na formę surową, lecz niezwykle sugestywną.

• „Iza”: Subtelnie wyprofilowane uszka, niemal aerodynamiczna sylwetka dzbanka i proporcje, które sprawiają, że serwis wydaje się unosić nad stołem. To design zaprojektowany z myślą o rynkach zagranicznych – uniwersalny, kosmopolityczny, wprost stworzony do nowoczesnych wnętrz.

• „Ira”: Siostrzana forma, która w swojej konstrukcji odnajduje jeszcze większą harmonię. To przykład bezbłędnego operowania pustką – serwis, w którym każda krzywizna jest precyzyjnie przemyślana, a całość tworzy monolityczną, choć lekką kompozycję.

Złoty pył na porcelanie

Choć oba serwisy zachwycają w swoim najbardziej surowym, białym wydaniu, to właśnie wersje eksportowe ze złoceniami budzą dziś najsilniejsze emocje wśród kolekcjonerów. Złota linia na rantach, subtelne akcenty – to one dodają im tego dystynktywnego, niemal arystokratycznego sznytu, który tak bardzo cenimy w polskim designie tamtej epoki. Dla konesera, stan zachowania tych delikatnych zdobień jest jak świadectwo czasu – opowiada o tym, czy dany komplet był traktowany jako przedmiot codziennej radości, czy jako rodzinny skarb, wyjmowany na wyjątkowe okazje.

Porównanie klasy kolekcjonerskiej

Zaproszenie do wspólnej celebry

W Antykach Galicja patrzymy na serwisy Września nie jak na zestaw naczyń, ale jak na towarzyszy codziennych rytuałów. Jest w nich coś, co sprawia, że poranna kawa nabiera innego znaczenia – staje się chwilą celebracji sztuki użytkowej.

Zapraszamy Państwa na ulicę Długą 45. Mamy tam dla Państwa „Izę” i „Irę” w wyjątkowych wydaniach – gotowe, by ponownie zagościć na eleganckim stole. Obiecujemy, że kawa podana w porcelanie z Chodzieży smakuje nie tylko lepiej, ale przede wszystkim... bardziej świadomie.

serwisy Iza i Ira, Józef Wrzesień porcelana, Chodzież porcelana lata 60, polski design użytkowy, kolekcjonerska porcelana PRL, modernizm polski, antyki Kraków, serwis do kawy vintage, inwestycja w sztukę, Antyki Galicja.

link: https://sklep5027011.homesklep.pl/pl/p/Serwis-kawowy-Iza%2C-lata-60-J.-Wrzesien-Chodziez-/32671

Secesja w kieliszku: Wieczór w duchu wiedeńskich warsztatów

Zaczynamy dziś od zaproszenia na drinka, który nie jest jedynie napojem – jest ceremonią. Przed Państwem zestaw, który w świecie kolekcjonerskim traktowany jest jak święty Graal: kryształowe kielichy w duchu Secesji Wiedeńskiej. Ich autorem jest Josef Hoffmann – wizjoner, architekt i współzałożyciel legendarnej Wiener Secession.

To szkło nie powstało w próżni. Było częścią filozofii Gesamtkunstwerk – „totalnego dzieła sztuki”, w którym każdy detal, od klamki po kształt naczynia, miał służyć harmonii. Realizowane w czeskiej manufakturze Ludwika Mosera, stały się symbolem rzemiosła, którego blask nie przygasa nawet po stu latach.

Smak epoki: Koktajle z duszami w szkle

Pić z Hoffmanna to jak prowadzić dialog z historią. Aby w pełni poczuć tę estetykę, sięgnęliśmy po receptury, które w latach 20. i 30. XX wieku definiowały wieczory w paryskich salonach i amerykańskich speakeasy. Przygotowanie ich w naszych zabytkowych shakerach to akt celebracji designu.

Receptury, które oparły się czasowi

• Bee’s Knees (Klasyk Prohibicji): Miód i cytryna miały pierwotnie ukryć surowy smak domowej produkcji ginu. Dziś to wyrafinowana kompozycja.

  • 50 ml ginu, 25 ml świeżego soku z cytryny, 15 ml syropu miodowego. Wstrząsnąć z lodem. Podawać w kieliszku, który sam w sobie jest dziełem sztuki.

• Sidecar (Paryska elegancja): Napój, który smakuje jak wielkie miasto.

  • 40 ml koniaku, 20 ml likieru pomarańczowego, 20 ml soku z cytryny. Podawany z cukrową krawędzią, jest kwintesencją miejskiego stylu Art Déco.

• French 75 (Koktajl celebracji): „Bąbelki” były językiem luksusu.

  • 30 ml ginu, 15 ml soku z cytryny, 10 ml syropu cukrowego, dopełnione schłodzonym szampanem. Wybór na okazje, które wymagają oprawy absolutnie wyjątkowej.

Elegancja w detalach

Sztuka serwowania – sztuka życia

W Antykach Galicja nie sprzedajemy przedmiotów. Sprzedajemy okazję do tego, by zatrzymać się w biegu i poczuć rytm czasu, który dawno minął, a jednak pozostaje w nas żywy. Picie koktajlu z kieliszka Josefa Hoffmanna to gest wyrafinowany – to wybór jakości nad tym, co masowe i ulotne.

Czy są Państwo gotowi na wieczór, w którym secesyjna precyzja spotyka się z energią międzywojennego Paryża? Zapraszamy do kontaktu. Mamy w zbiorach jeszcze kilka unikatów, które czekają, by ponownie napełnić się życiem.

Plac Nowy. Serce Kazimierza, które wciąż bije szeptem historii

Piątek na Kazimierzu. Powietrze gęstnieje od zapachów, dźwięków i emocji, które nakładają się na siebie jak warstwy starej farby na murach. Plac Nowy, zwany przez pokolenia „Placem Żydowskim”, nie jest tylko węzłem na mapie miasta. To scenografia, na której życie odgrywa swój spektakl od ponad wieku. Ale czy kiedykolwiek zatrzymali się Państwo na moment, by usłyszeć, o czym mówi to miejsce, gdy milknie gwar nocnych spotkań?

Okrąglak: Świadek, który milczy

W samym centrum placu stoi on – Okrąglak. Zbudowany w 1900 roku według projektu Jana Rzymkowskiego, dzisiaj dla wielu jest jedynie symbolem kulinarnych wędrówek. Zapominamy jednak, że w 1928 roku stał się miejscem szczególnym, domem rytualnej rzeźni drobiu. To architektura, która nie jest tylko formą – jest odpowiedzią na głębokie potrzeby społeczności, która tutaj żyła, pracowała i modliła się.

Gdy dzisiaj patrzymy na ceglaną elewację, nie widzimy tylko budynku. Widzimy historię rzemieślników, którzy w okolicznych kamienicach przywracali życie starym pianinom, naprawiali zniszczone meble i wypiekali chleb, który pachniał inaczej niż ten dzisiejszy. Plac Nowy był wówczas nie tyle miejscem rozrywki, co krwiobiegiem dzielnicy – punktem, w którym krzyżowały się losy kupców, rolników i mieszkańców, którzy wspólnie tworzyli tkankę miasta.

Warstwy pamięci w świecie antyków

Ewolucja placu jest fascynującą lekcją przemijania. Od gwarnego targowiska, gdzie „żywy towar” wyznaczał rytm dnia, przez trudne, szare lata powojenne, aż po dzisiejszą metamorfozę w centrum kultury i gastronomii. Ta zmiana jest nieuchronna, ale dla nas – kuratorów pamięci w Antykach Galicja – jest przede wszystkim wyzwaniem.

Szukamy przedmiotów, które przetrwały tę zawieruchę dziejów. Szukamy kałamarzy, w których zanurzano pióra przy biurkach na Kazimierzu, sreber, które gościły na stołach mieszczan, i drobiazgów, które mogły być świadkami tamtych dni. Każdy taki przedmiot to relikt. To kawałek duszy Krakowa, który chcemy ocalić przed bezlitosnym wyrokiem zapomnienia.

Anatomia przemiany: Co ocalało?

Pytanie o autentyczność

Patrząc na dzisiejszy Plac Nowy, zadajemy sobie pytanie: czy sukces tego miejsca tkwi w jego nieustającej zmienności, czy może wciąż żyje w nim duch Kazimierza, który znali nasi dziadkowie? Czy obecny charakter placu jest godną kontynuacją, czy może już zupełnie nową, oderwaną od korzeni kartą historii?

Zapraszamy Państwa do dyskusji. Kazimierz to nie tylko architektura – to emocja. A Państwa wspomnienia i refleksje są tym, co pozwala nam, kolekcjonerom piękna, lepiej rozumieć wartość przedmiotów, które przechowujemy dla przyszłych pokoleń.

Kraków, 1936. Egzotyczny sen przy ulicy Wielopole

Cofnijmy się w czasie. Rok 1936. Powietrze w Krakowie pachnie jeszcze wczorajszym deszczem i obietnicą nadchodzącego lata, a na ulicy Wielopole 1 dzieje się coś, co dla współczesnego przechodnia byłoby niemożliwą do zaakceptowania magią. Przed Pałacem Prasy – tą dumną, modernistyczną ikoną, która śmiało rzuca wyzwanie historii – rozpościera się ogród, jakiego Kraków nie widział ani przedtem, ani potem.

Palmy w cieniu modernizmu

To nie jest pocztówka z Lazurowego Wybrzeża. To samo serce naszego miasta. W potężnych, drewnianych donicach prężą się dumne palmy, wprowadzając w krakowski, nieco duszny klimat, powiew egzotyki z odległych lądów. Zestawienie jest śmiałe, niemal filmowe: surowa, nowoczesna bryła Pałacu Prasy, jedna z pierwszych w mieście stacji benzynowych z dystrybutorem przypominającym rzeźbę i ten nagły, zielony wybuch liści.

Te rośliny nie były tu przypadkiem. Były deklaracją. Manifestem miasta, które aspiruje do miana europejskiej metropolii – miasta, które dba o detal, o estetykę chodnika, o to, by przechodzień na moment przystanął, oszołomiony niezwykłością chwili.

Rytuał powrotu

Te „podróżujące” palmy prowadziły życie godne arystokracji. Gdy krakowskie jesienie stawały się zbyt chłodne, a wiatr od Tatr zaczynał kąsać w policzki, rośliny znikały z krakowskich chodników. Zostawały przenoszone do ciepłego azylu w Ogrodzie Botanicznym, gdzie w szklanych pałacach przeczekiwały zimę. Wracały do nas wraz z pierwszymi, wiosennymi promieniami słońca – był to swoisty rytuał odrodzenia miasta, który wyznaczał rytm krakowskiej elegancji.

Dziś, stojąc w pośpiechu przy przystanku „Poczta Główna”, między warkotem tramwajów a zgiełkiem współczesności, trudno odnaleźć ten spokój. Jednak patrząc na zdjęcie z Archiwum Narodowego w Krakowie, czujemy ten sam sznyt. Czy to wspomnienie nie jest dowodem na to, że prawdziwy luksus to nie tylko przedmioty, ale zdolność miasta do tworzenia nastroju?

Architektura nastroju: Co zapamiętamy?

Kolekcjonerska pamięć miasta

W Antykach Galicja wierzymy, że przedmioty z duszą są jak te krakowskie palmy. Potrzebują odpowiedniego miejsca, by w pełni rozwinąć swój blask. Szukając skarbów międzywojnia, nie szukamy tylko mebli czy sreber – szukamy tej niezwykłej gęstości nastroju, którą tak mistrzowsko potrafili budować krakowscy mieszczanie.

Czy jest takie miejsce w Krakowie, które dla Państwa wciąż przechowuje ducha tamtych lat? Może to konkretny zaułek, budynek, albo wnętrze, w którym czas zdaje się płynąć wolniej? Zapraszamy do dzielenia się swoimi historiami. Budujmy tę mapę wspomnień razem.

Szkło, które pisze historię: Ikony Słuczana-Orkusza i Gołogórskiego

Są przedmioty, które wykraczają poza swoją użytkową naturę, stając się czymś znacznie trwalszym: ikonami stylu. Wazon „Panna Młoda”, naczynia z charakterystycznym oplotem czy kufle Jerzego Słuczana-Orkusza to nie tylko szkło. To manifesty polskiej wyobraźni XX wieku, które niezmiennie budzą emocje, niezależnie od tego, czy patrzy na nie doświadczony kolekcjoner, czy ktoś, kto dopiero zaczyna swoją przygodę z designem.

Mistrzowie formy: Słuczan-Orkusz i Gołogórski

W świecie polskiego szkła dwa nazwiska brzmią szczególnie donośnie. Jerzy Słuczan-Orkusz to artysta, który zrewolucjonizował nasze podejście do szklanej materii. Jego projekty – realizowane w krośnieńskich hutach – to lekcja doskonałej proporcji i odwagi twórczej. W naszej galerii zgromadziliśmy ponad siedemdziesiąt jego projektów, co czyni zbiory Antyków Galicja jednym z najpełniejszych archiwów jego twórczości na rynku.

Obok niego staje Marian Gołogórski, człowiek, który w Hucie Szkła Gospodarczego „Sudety” pisał własną definicję elegancji. Jego prace są lekkie, niemal powietrzne, oparte na wyrafinowanej grze proporcji. Posiadamy siedem jego unikatowych wzorów, które są dziś obiektem pożądania koneserów szukających w designie czegoś więcej niż tylko formy.

Kolekcja, która nie potrzebuje reklamy

Dlaczego te przedmioty wciąż przyciągają uwagę? Ponieważ w ich krzywiźnie, w sposobie, w jaki łapią światło, zaklęty jest czas, w którym design był priorytetem. To obiekty, które po dekadach wciąż wyglądają świeżo, nowocześnie i – co najważniejsze – prawdziwie.

Szkło w liczbach Antyków Galicja

Zaproszenie do świata piękna

Niezależnie od tego, czy poszukują Państwo konkretnego modelu z katalogu, czy pragną uzupełnić swoją kolekcję o brakującą perełkę polskiego wzornictwa – nasze zbiory są do Państwa dyspozycji. Wierzymy, że przedmiot z historią ma moc zmiany atmosfery wnętrza.

Zapraszam do Antyków Galicja. Przy ul. Długiej 45 w Krakowie czekają na Państwa obiekty, które są nie tylko pamiątką po epoce, ale przede wszystkim dowodem na to, że prawdziwy design nigdy się nie starzeje.

Jerzy Słuczan-Orkusz, Marian Gołogórski, polskie szkło artystyczne, wazon Panna Młoda, design PRL, kolekcjonerskie szkło, Huta Szkła Krosno, Huta Sudety, antyki Kraków, polskie wzornictwo.

Świecznik Scherera: Punkt zwrotny między secesją a Art Déco

Są przedmioty, które nie tyle zdobią wnętrze, co definiują jego charakter. Ten trójramienny świecznik, wykuty około 1936 roku w renomowanej pracowni Juliusza Scherera „Schlossermet i S.T.E.R.” we Włocławku, jest dokładnie takim przypadkiem. To nie jest zwykły przedmiot użytkowy – to zapis momentu, w którym historia designu wykonała elegancki, niemal taneczny obrót.

Stal, która udaje światło

Wykonany ze stali kutej i młotkowanej, wykończony szlachetną warstwą platyny, świecznik emanuje chłodnym, powściągliwym blaskiem. Widać w nim rękę mistrza, dla którego surowość metalu była tylko punktem wyjścia do poszukiwania formy idealnej. Niemiecka sygnatura na podstawie to nie tylko techniczny detal – to certyfikat warsztatowej precyzji, która w latach 30. XX wieku stanowiła o randze polskiego rzemiosła artystycznego.

Secesja spotyka geometrię

Co sprawia, że ten obiekt jest tak fascynujący? To gra przeciwieństw. Konstrukcja stylizowana na drzewko – z jego organicznym rozkwitem trzech ramion – jest głębokim ukłonem w stronę secesji. Widzimy tu ten sam zachwyt nad naturą, tę samą potrzebę płynnej linii, która jeszcze dekadę wcześniej była absolutnym kanonem.

Jednak tuż pod tą secesyjną powierzchnią czuć już chłodny powiew Art Déco. Świecznik nie jest „przegadany”. Jest zdyscyplinowany, symetryczny i w swojej istocie – nowoczesny. To rzadki moment dialogu dwóch epok: dekoracyjności XIX wieku i geometrycznego porządku, który miał zdefiniować wiek XX.

Detal, który stanowi o jakości

Obiekt pożądania

To jeden z tych unikatów, które nie czekają na nabywcę – one go przyciągają. W przestrzeni nowoczesnego apartamentu stanie się rzeźbiarskim akcentem; w klasycznym gabinecie – dowodem wysublimowanego gustu. Na żywo, gdy światło świec igra na platynowej powierzchni, nabiera głębi, której nie odda żadne zdjęcie.

Zainteresowanie tym egzemplarzem jest znaczne. Zapraszam do rozmowy i oględzin – przedmioty z takim rodowodem w Antykach Galicja są rzadkością, która szybko znajduje swoje nowe miejsce.

Miniaturowa orkiestra: Wschodni szept w europejskiej porcelanie

Jest w nich pewna ulotność, której próżno szukać w monumentalnych formach. Miniaturowi muzykanci – porcelanowe figurki o egzotycznym rysie – to salonowy manifest czasów, gdy Europa zafascynowana była dalekowschodnią estetyką. Te niepozorne obiekty nie są tylko dekoracją; to drobne, porcelanowe opowieści o pragnieniu egzotyki, które pod strzechy polskich domów weszły dzięki mistrzom z Ćmielowa i Chodzieży.

Ćmielów i Chodzież: Symfonia polskiej porcelany

Okres międzywojenny był dla polskiego przemysłu ceramicznego czasem wielkiego odrodzenia. To właśnie wtedy, w cieniu reorganizacji gospodarczej i technologicznych innowacji, zakłady w Ćmielowie i Chodzieży stały się centrami, w których design przestał być przywilejem, a stał się świadomym wyborem estetycznym.

Po 1920 roku, gdy powołano „Fabrykę Porcelany i Wyrobów Ceramicznych w Ćmielowie S.A.”, tradycja XVIII-wiecznej manufaktury zderzyła się z nowoczesnym tempem produkcji. Równolegle, Zakłady w Chodzieży – rozwijane z imponującą konsekwencją od końca XIX wieku – umacniały swoją pozycję na mapie europejskiego designu. W latach 20. i 30. XX wieku oba ośrodki stworzyły niezwykłą synergię; wzory przenikały się, formy figuratywne ewoluowały, a malarska dekoracja nabrała niemal teatralnego wyrazu.

Zagadka z katalogu: Gdzie szukać prawdy?

Dlaczego tak często zastanawiamy się, czy dany muzykant wyszedł z pieca w Ćmielowie, czy może w Chodzieży? Odpowiedź kryje się w naturze tamtej epoki. Wzory krążyły między katalogami, formy były modyfikowane, a rywalizacja rynkowa często ustępowała miejsca wspólnym inspiracjom.

Dziś, w dobie poszukiwań autentyczności, przypisanie konkretnej figurki do wytwórni wymaga detektywistycznej pasji. Prawda o pochodzeniu nie zawsze bije z sygnatury – często ukryta jest w archiwalnych kartach wzorniczych czy zapomnianych dokumentacjach muzealnych.

Porcelanowy savoir-vivre

Zaproszenie do wspólnej podróży

Dla nas w Antykach Galicja, takie figurki to coś więcej niż porcelana. To zapis chwili, w której polskie rzemiosło sięgnęło po inspirację do najdalszych zakątków świata, by stworzyć coś własnego, unikatowego. Jeśli w Państwa zbiorach znajdują się te małe, porcelanowe postacie – zachęcamy do wspólnej analizy. Być może to właśnie one są brakującym ogniwem w historii polskiego wzornictwa, której wspólnie szukamy.

Niech ta miniaturowa orkiestra przypomina, że prawdziwa sztuka nie potrzebuje skali, by wygrywać najpiękniejsze melodie.

Feliks „Manga” Jasieński. Wnętrze, które oddychało pasją

Kraków, rok 1910. Ulica świętego Jana. Wchodzimy do salonu człowieka, dla którego sztuka nie była dodatkiem do życia – była jego jedynym, absolutnym wymiarem. Przed nami fotografia z zakładu Tadeusza Jabłońskiego, zapis chwili, w której czas w mieszkaniu Feliksa „Mangi” Jasieńskiego stanął w miejscu, dławiąc się od nadmiaru piękna.

Kontrolowany nieład: Estetyka duszy

Dla współczesnego oka, przyzwyczajonego do sterylnej bieli i ascetycznych form, to wnętrze może wydawać się wyzwaniem. Jednak dla Jasieńskiego – kolekcjonera, krytyka, estety – to był jedyny dopuszczalny porządek. Każdy centymetr ściany, każdy skrawek blatu wypełniony obrazami, rzeźbami i naczyniami, tworzył gęstą atmosferę, w której przedmiot nie był tylko dekoracją. Był świadkiem.

To horror vacui w swoim najbardziej szlachetnym wydaniu. Tu przedmioty nie leżą – one ze sobą rozmawiają. Tworzą tkankę, która pulsuje historią, egzotyką i nieustannym głodem piękna.

„Manga” i jego świat

Feliks Jasieński był postacią renesansową w świecie, który powoli zmierzał ku końcowi swojej epoki. Urodzony w Grzeszkowicach, stał się łącznikiem między polskim modernizmem a dalekowschodnią wrażliwością. To dzięki jego niezłomności Kraków do dziś szczyci się jedną z najcenniejszych kolekcji sztuki japońskiej w Europie.

Patrząc na to zdjęcie, widzimy coś więcej niż meble czy bibeloty. Widzimy człowieka, który nieustannie poszukiwał. Jasieński nie zbierał przedmiotów – on ratował piękno przed zapomnieniem.

Dziedzictwo, które inspiruje

Pytanie o przestrzeń

W Antykach Galicja codziennie poszukujemy przedmiotów, które niosą w sobie choćby ułamek tej niezwykłej gęstości, jaką posiadał salon „Mangi”. Wierzymy, że przedmioty z duszą wymagają przestrzeni, w której mogą opowiedzieć swoją historię.

A Wy? W jakiej przestrzeni czujecie się najlepiej? Szukacie spokoju minimalizmu, czy – wzorem Jasieńskiego – odnajdujecie sens w estetyce, gdzie każdy bibelot to osobny rozdział w domowej kronice?

Szkocja. Granit, historia i przedmioty, które mówią szeptem

Wyjeżdżałam z Krakowa wiedząc jedno: nie wrócę z pustymi rękami. I nie chodzi o pamiątki. Chodzi o zapisy – w pamięci, w świetle, w dotyku. Kiedy na co dzień pracujesz wśród antyków, świat przestaje być płaski. Zaczynasz widzieć w nim warstwy, które inni pomijają.

Szkocja? To nie tylko romantyczny mit klanów i bitew. To przede wszystkim historia ludzi – rzemieślników, kupców, właścicieli ziemskich – zapisana w porcelanie, pociemniałym srebrze i strukturze mebli.

W cieniu Granitowego Miasta

Aberdeen nie prosi o uwagę. Ono ją wymusza. Zbudowane z granitu, który w deszczowe dni zmienia odcień na niemal stalowy, zyskało przydomek „Granitowego Miasta”. Spacerując jego ulicami, miałam wrażenie, że to kamień jest tu jedynym prawdziwym kronikarzem. Pamięta czasy królów, reformacji i epokę, gdy statki z Morza Północnego przywoziły tu bogactwo, które do dziś czuć w proporcjach każdej kamienicy.

Rezydencje, które wciąż oddychają

National Trust for Scotland to nie są muzea w tradycyjnym sensie. To miejsca, w których czas zatrzymał się w pół kroku. Wchodząc do historycznych rezydencji, masz wrażenie, że gospodarze wyszli przed chwilą – zostawili na stole filiżankę, niedoczytany list, ciepło kominka. To właśnie tam historia staje się namacalna.

Nie szukałam wielkich narracji. Szukałam życia. A życie mieszka w detalach: w fakturze starego drewna, w krzywiźnie ręcznie formowanej ceramiki, w śladach palców na srebrnych sztućcach.

Przedmioty – jedyni świadkowie

Zawodowe przyzwyczajenie nie pozwala mi patrzeć na sklepy z antykami jak na zwykłe punkty handlowe. To dla mnie archiwa. Każda mapa, każdy kufer czy zegar to osobna biografia. Podczas podróży po szkockich targach staroci upewniłam się w przekonaniu, które towarzyszy mi w krakowskiej galerii: bitwy i koronacje to tylko data w podręczniku. Prawdziwa historia dzieje się przy stole, w porannej herbacie, w listach pisanych przy świecy.

Kolekcjonerska lekcja pokory

Przedmioty przetrwały swoich właścicieli. Przetrwały pokolenia. Dziś czekają – w Aberdeen, w Krakowie, w Antykach Galicja – na kogoś, kto zechce usłyszeć ich szept.

Bo przeszłość to nie tylko minione daty. To materie, których możemy dotknąć.

Wróciłam bogatsza o te szepty. Jeśli szukacie przedmiotów, które mają własną, nieoczywistą opowieść – zapraszam do wspólnego odkrywania.

Kryształowy skandal: Jak portale karmią nas kłamstwem o polskim designie

W ostatnich tygodniach polski internet zalała fala publikacji, które z perspektywy rzeczoznawcy nazwać trzeba estetycznym szkodnictwem. Czytamy w nich, że każdy bezbarwny wazon z grubym szlifem, odnaleziony w przysłowiowej piwnicy, to ukryty skarb o wartości fortuny. Jako antykwariusz patrzę na te treści z mieszanką profesjonalnego politowania i uzasadnionej złości. Dlaczego autorzy tych tekstów świadomie wprowadzają Państwa w błąd? Ponieważ znacznie łatwiej jest napisać clickbaitowy artykuł o „majątku w kredensie”, niż zgłębić różnicę między autorskim designem a przemysłową utylitarnością.

Prawda, której boją się clickbaity

To, co potocznie nazywamy „kryształem z PRL-u”, w 90 procentach przypadków nie jest dziełem sztuki. To masowy odpad technologiczny, produkowany w tysiącach egzemplarzy bez cienia artystycznej refleksji, by zaspokoić palące niedobory rynkowe. To nie jest historia polskiego wzornictwa – to historia gospodarczego przymusu. Brak w tym szlachetnej formy i autorskiej wizji. Pozostaje jedynie ciężkie, bezbarwne szkło, które w oczach profesjonalistów nie posiada wartości kolekcjonerskiej, a jedynie sentymentalną.

Inwestycja w wizję, nie w sentymenty

Zamiast wierzyć w bajki o „kryształowym Eldorado”, zachęcamy Państwa do spojrzenia na przedmioty, które realnie kształtowały polskie wzornictwo XX wieku. W Antykach Galicja cenimy konkret i autentyczność. Prawdziwy kolekcjoner nie szuka starego szkła – on szuka wizji artysty.

• Zbigniew Horbowy: Jego prace to nie naczynia do wódki, lecz dzieła zmieniające definicję koloru i światła. Posiadanie szkła projektu Horbowego to świadoma inwestycja w dziedzictwo polskiej sztuki.

• Eryka i Jan Sylwester Drostowie: Geniusze faktury i formy. Ich serie to ikony polskiego modernizmu, obiekty, które wyprzedziły swoją epokę i na stałe wpisały się w kanon światowego designu.

Podział wartości w świecie antyków

Zaproszenie do konfrontacji z prawdą

Moja diagnoza jest prosta: dopóki w sieci królować będą amatorskie rankingi, rynek będzie zaśmiecony przedmiotami bez wartości, a Państwa oczekiwania – niepotrzebnie rozbudzone. Jeśli posiadają Państwo przedmioty, które uważają za skarby, sugeruję przestać wierzyć internetowym zestawieniom.

Zapraszam do Antyków Galicja. Ocenimy Państwa zbiory bez medialnego lukru. Wspólnie ustalimy, czy w Państwa rękach znajduje się prawdziwa sztuka, czy jedynie zakurzona pamiątka po epoce bylejakości. Czas skończyć z mitami. Prawda o designie jest znacznie ciekawsza – i cenniejsza – niż kłamstwa o szybkim zarobku.

Nowa Huta – Miasto Idealne: Utracona utopia czy czas w zawieszeniu?

Nowa Huta, od początku swego istnienia, nie była jedynie miejscem na mapie – miała być architektonicznym i społecznym manifestem epoki. Zaprojektowana jako samowystarczalny organizm, gdzie każdy detal urbanistyczny – od szerokości alei po detal elewacji – miał służyć idei miasta idealnego. Czy jednak po dekadach gwałtownych przemian ta wizja przetrwała próbę czasu, czy może stała się piękną, acz niedzisiejszą metaforą?

Dwie twarze czasu: Estetyka optymizmu

Spójrzcie na zestawienie, które dla Państwa przygotowaliśmy. Pierwsze ujęcie przenosi nas w połowę lat 60. – czas, w którym wnętrza takie jak kultowa, dawna Cepelia, były synonimem nowoczesności, porządku i narodowego optymizmu. Była to estetyka w pełni świadoma; wystrój lokalu traktowano jako manifestację kultury, która była równie istotna, co prezentowany w niej asortyment. To właśnie w tych detalach – w fakturze materiałów, proporcjach mebli i oświetleniu – zaklęto ducha modernizmu.

Drugie zdjęcie to teraźniejszość. W krajobrazie Nowej Huty, gdzie większość lokali poddała się bezpowrotnej komercjalizacji, zmieniając profil i zatracając swój pierwotny charakter, miejsce takie jak Cepelix pozostaje autentycznym świadkiem minionej epoki. To jeden z tych niezwykle rzadkich punktów, w których czas zwolnił, pozwalając nam obcować z oryginalną, niemal nietkniętą materią wnętrzarską lat 60.

Sukces utopii: Trwałość czy godna ewolucja?

Zadajemy sobie pytanie: czy sukcesem utopii jest jej niezmienna trwałość, czy może zdolność do ewolucji przy jednoczesnym zachowaniu godności własnej historii? Nowa Huta, choć geograficznie położona na uboczu dawnego Krakowa, stała się centrum innego rodzaju dziedzictwa – intelektualnego i estetycznego.

Patrząc na ten kontrast, trudno oprzeć się refleksji nad estetyką miejsc, które wciąż przechowują pamięć o założeniach wielkiego planu urbanistycznego. Są one dla nas, jako kuratorów pamięci i miłośników designu XX wieku, nie tylko obiektami zainteresowania, ale przede wszystkim źródłem nieustającej inspiracji.

Punkty na mapie pamięci

Zaproszenie do dialogu

Zachęcamy Państwa do chwili refleksji nad tym, jak ważna jest ochrona takich miejsc. W Antykach Galicja wierzymy, że przedmioty i przestrzenie, które nas otaczają, kształtują naszą wrażliwość. Nowa Huta to nie tylko beton i socrealizm – to wciąż żywy, pulsujący dowód na to, jak wielkie ambicje potrafią zapisać się w tkance codzienności.

Jakie inne nowohuckie punkty na mapie, według Państwa, najlepiej oddają ducha tamtych lat? Które z nich zasługują, by nazwać je „kapsułami czasu”? Zapraszamy do dzielenia się wspomnieniami i spostrzeżeniami w komentarzach.

Zbigniew Horbowy: Alchemik koloru i mistrz polskiego szkła XX wieku

W historii polskiego wzornictwa istnieją postacie, których nazwiska stały się synonimami całych epok. Zbigniew Horbowy był jednym z tych wizjonerów, którzy sprawili, że szkło przestało być jedynie przezroczystym naczyniem, a stało się medium artystycznym o niemal nieograniczonych możliwościach. Zapraszamy Państwa do podróży w świat barwnych form, które na trwałe odmieniły oblicze polskiego designu okresu PRL i do dziś pozostają ikonami dobrego stylu.

Pionier nowoczesnego wzornictwa

Urodzony w 1935 roku artysta na całe życie związał swoje losy z Wrocławiem, czyniąc z niego jeden z najważniejszych ośrodków polskiej myśli szklarskiej. Jako wybitny projektant i wieloletni dyrektor artystyczny w Hucie Szkła „Barbara” w Polanicy-Zdroju oraz współtwórca sukcesu Huty Szkła „Sudety”, Horbowy udowodnił, że użytkowa forma może być dziełem sztuki.

W czasach, gdy polskie wzornictwo zmagało się z ograniczeniami technicznymi, projekty Horbowego były manifestem wolności. Jego prace – kieliszki, karafki czy wazony – wyróżniały się odważną kolorystyką, płynnymi, dynamicznymi kształtami i eksperymentalnym podejściem do materii. To on nauczył nas, że codzienny przedmiot może nieść w sobie ładunek estetyczny godny muzealnej ekspozycji.

Dziedzictwo zapisane w szkle

Zbigniew Horbowy nie tylko projektował; on kreował nową jakość polskiego domu. Jego prace, choć powstawały w epoce PRL, do dziś nie straciły nic ze swojej nowoczesności. Są poszukiwane przez kolekcjonerów na całym świecie jako symbole „złotej ery” polskiego szkła. Każdy przedmiot sygnowany nazwiskiem Horbowego to kawałek historii technologii szklarskiej, w której kunszt łączył się z nieokiełznaną wyobraźnią.

Kolekcja Antyków Galicja: Ponad setka projektów Mistrza

Na zdjęciach prezentujemy jedynie wycinek naszych zbiorów. W galerii Antyki Galicja z dumą pielęgnujemy dziedzictwo Zbigniewa Horbowego, oferując ponad setkę unikatowych projektów tego mistrza. Każdy z nich – od subtelnych kieliszków po monumentalne wazony – to doskonała lokata kapitału i sposób na wprowadzenie do wnętrza elegancji, która nigdy nie wychodzi z mody.

Zaproszenie do świata kolekcjonera

Dla osób stawiających pierwsze kroki w świecie antyków, dzieła Zbigniewa Horbowego są najpewniejszym punktem startu. Są one nie tylko piękne, ale przede wszystkim nasycone historią polskiej kreatywności. Jeśli szukasz przedmiotu, który wniesie w Twoją przestrzeń energię koloru i ducha epoki, w której design był najważniejszą formą ekspresji, nasze zbiory czekają na Ciebie.

Można by pomyśleć, że gdy się już ma pięćdziesiątkę na karku, to pewnych rzeczy nie wypada. Nie tylko na karku. Ma się ją przecież na nogach, rękach, brzuchu, twarzy – w ogóle na całym ciele. Tak naprawdę nie ma się jej wybiórczo, choć wszyscy chcielibyśmy trzymać się tej wersji. „Mam pięćdziesiątkę na dłoniach, bo zniszczone, ale nigdzie indziej!”. Nie tak to działa. Chyba że stosuje się drogie kremy, albo pozwala jeździć po skórze skalpelem, ze wszystkimi konsekwencjami tych działań. W tym z bólem i gojeniem szwów. Nic przyjemnego.

Czasami pięćdziesiątkę ma się też w brzuchu, chluśniętą z kieliszka do gardła, dla dodania animuszu, ale o tym to już przy innej okazji. Póki co Alina, bo to o niej mowa, miała pięćdziesiątkę na całym ciele, bo właśnie w tym wieku była i jakoś niespecjalnie jej to nawet doskwierało. Swoje przeszła, sporo już widziała, ale wiedziała także, że drugie tyle jeszcze przed nią. Miała już nawet wnuki, o co przecież nie trudno, więc skupiać się na tym nie będziemy. Po prostu była już babcią. Zresztą nie ona jedna młodo urodziła, a potem to jakoś tak stało się małą rodziną tradycją.

Cały ambaras o tę różę nieszczęsną. A może właśnie szczęsną, tylko inaczej spojrzeć należy? Córka cała w pretensjach zwróciła jej uwagę (głos niewdzięcznie podnosząc, choć tak to na pewno wychowywana nie była!), że Alina znów kupiła jakąś ozdobę, mimo że dom już zagracony i przystrojony w każdym kącie, nie wiadomo dla kogo! Dla Aliny właśnie! „Dla mnie, kurwa!” – wybuchła siarczyście, choć ją matka też inaczej wychowywała, wiadomo! A czemuż to miałaby sobie bronić drobnych przyjemności i wybuchu, gdy sytuacja wskazana? To nie wulgarność, to osobowość! Wyrażanie siebie, a nie „wyrażanie się”. Matka rugała: „Nie wyrażaj się!”, to i ona tak powtarzała, choć teraz wie, że lepiej nie tłumić. Bo wiecie, o „Piękną i bestię" chodziło. O tę różę, co tą ją czarownica przyniosła księciu.

Alinie było żal, bo tyle razy to z córką widziała, gdy mała była naprawdę mała, a teraz wstyd było się przyznać, że kupiła, bo jej się kojarzy. A powinna. Stawianie na szczerość to kolejna lekcja do odrobienia w później dorosłości. Córka na pewno by się wzruszyła, a tak tylko się złości…

   Znajome twierdzą, że to się już nie oddzobaczy. Kojarzycie te kamienne twarze z ustami ułożonymi w dziubek i podpisem: „Co ja robię tu? Co ty tutaj robisz?”. Ach te memy! Gdy kupowałam moje figurki w jednym ze sklepów z retro wyposażeniem, zupełnie nie przyszło mi to skojarzenie – o ironio - do głowy. To tylko potwierdza, że ja w pracy pracuję, a nie przeglądam fejsa i obijam się jak moje kumpele. Dobra, przeglądam. Po prostu mi się nie skojarzyło. Tym bardziej, że te moje nie mają ust. Po co je kupiłam? Wierzcie mi lub nie, ale gdy byłam młodsza wcale nie planowałam na co dzień siedzieć w arkuszach kalkulacyjnych. Nigdy nie chciałam też być księżniczką, czy lekarką. Odkąd sięgam pamięcią pragnęłam zostać nosem! Przynajmniej od wtedy, gdy się dowiedziałam, że istnieje taka możliwość. Nie, bycie nosem nie jest jakąś rolą w szkolnym teatrzyku, jak bycie drzewem, czy kamieniem podczas durnego przedstawienia. Zawód nosa to praca z perfumami. Rozpoznawanie zapachów, woni, komponowanie tego, co tak eteryczne. Składniki te same, a w zetknięciu ze skórą każdy pachnie inaczej. Czy to nie fascynujące?

Branża perfumeryjna rządzi się podobnymi zasadami jak świat mody, więc także kreuje trendy. Z takiego wąchania można żyć na poziomie. Czuć zapach pieniędzy! Pasję należy rozwijać, uczyć się, być w branży. Od czegoś musiałam jednak zacząć, więc prócz chodzenia do wszystkich okolicznych perfumerii, tworzenia własnych kompozycji i uczestniczenia w kursach dla fascynatów, postawiłam także na motywację.

Moje rzeźby są nosami. Bezapelacyjnie! Też bym mogła. Pomyślicie, że to głupie, ale słyszałam o dziewczynach, które zimą przywieszają magnesami do lodówki swoje letnie, zwiewne sukienki, by patrzeć na nie co dzień i pamiętać co jest celem. Nie opychać się, licząc na sukces w kontekście wagi z nadejściem wiosny. Stoją te moje głowy na szafce w sypialni. Budzę się i zasypiam patrząc na nie. Poczyniłam już pewne kroki, pomimo introwertyzmu zaczęłam się udzielać na grupach perfumeryjnych. Wiem, zmysł już nie ten, raczej nie wybiorę się do zagranicznej szkoły, ale na własną rękę będę się szkolić. Pasja jest przecież tym, co nadaje życiu kolorytu. I zapachu! Choćby dla przyjemności.

Lucyna była ostoją. Anka od małego pamiętała, że to właśnie ryba pilnowała w domu najważniejszych książek. Tych mądrych, wyeksponowanych, w grubych oprawach. Wystawionych na widok publiczny po to, by przychodzące do matki na kawę koleżanki nie miały wątpliwości, że w tym domu się czyta. Nie jakieś romansidła, tylko książki ważne, dające wiedzę, pozwalające na obycie w świecie. Nawet jeśli były to tylko podróże palcem po mapie.

Anna nie pamięta dlaczego rybę ochrzczono Lucyną, ale to imię przylgnęło i pasowało jak ulał. Ponieważ lata Anki młodości przypadały na czas przed-internetowy, kiedy szukała jakiejś informacji do szkoły: daty ważnego wydarzenia, poprawnej pisowni słowa, sąsiadów graniczących ze Szwecją, czy znaczenia jakiegoś wyrazu, matka pytała zawsze: „A sprawdzałaś u Lucyny?”. Ryba bowiem pilnowała encyklopedii, atlasów i słowników. Nie wyszukiwała co prawda informacji, więc nie była tak sprytna jak Google, ale z pewnością miała przyjemniejszą aparycję. Matka zwykła nawiązywać do niej także w innych kontekstach. Anka dorastała i nie w głowie były jej już szkolne zadania z matmy, fizy, gegry i polaka. Bardziej przejmowała się tym, czy aby na pewno zwędzona z matki torebki czerwona szminka pasuje do trampek otrzymanych w paczce od ciotki z mitycznych stanów.

Razu pewnego matka przydybała ją przed wyjściem z domu i wrzasnęła: „A coś ty się tak na Lucynę zrobiła?!”. Ania - a właściwie już Anna - miała usta tak krwistoczerwone i wymalowane na połowie twarzy, że wyglądała wypisz – wymaluj jak kuriozalna domowa podpórka do książek. Efektu dopełniały policzki zaróżowione nieudolnie, zaświadczające, że dziewczyna dopiero raczkuje w temacie makijażu. Stare dzieje wspominane z rozrzewnieniem. Teraz ryba nieodzownie kojarzy się Ance z młodością. Zdobywaniem wiedzy, wybrykami, którym porcelanowe straszydełko przyglądało się, jak to ryby mają w zwyczaju – niemo, spoglądając bezkrytycznie z półki z książkami. Niedawno w sieci dokupiła drugą do kompletu. Lucyna ma w końcu towarzyszkę. Kto wie, może nawet zaczną plotkować, odzywając się do siebie wbrew w obiegowej opinii, że ryby głosu nie mają? Te konkretne stale przebywają wśród książek, zapewne są nad wyraz mądre!