Srebrzona cukiernica cylindryczna z giloszowanym brzuścem — Spółdzielnia Pracy Rzemiosła Artystycznego „Metaloplastyka” w Łodzi, lata 60./70. XX w.
Opis: Niezwykle elegancka, kolekcjonerska cukiernica reprezentująca nurt polskiego modernizmu i powojennego designu użytkowego, wykonana w latach 60. lub 70. XX wieku w renomowanej Spółdzielni Pracy Rzemiosła Artystycznego „Metaloplastyka” w Łodzi.
Przedmiot charakteryzuje się czystą, zgeometryzowaną formą walca o wyważonych proporcjach. Korpus wyrobu został ozdobiony precyzyjnym, rytmicznym giloszowaniem, które subtelnie załamuje światło na srebrzonej powierzchni, nadając całości wyrafinowaną fakturę. Ten sam dopracowany motyw dekoracyjny powtórzono na chwycie dopasowanej, cylindrycznej nakrywy, co dowodzi niezwykłej dbałości o spójność detalu. Całości dopełniają dwa zgrabne, ergonomiczne uchwyty boczne, podkreślające funkcjonalny i zarazem kunsztowny charakter naczynia.
Wykonana z mosiądzu i poddana profesjonalnemu srebrzeniu galwanicznemu. Wyroby łódzkiej spółdzielni „Metaloplastyka” stanowią dziś poszukiwany przez kolekcjonerów przykład autentycznego rzemiosła artystycznego minionej epoki, łączącego tradycję cyzelerską z duchem modernistycznego minimalizmu.
Sygnatura: Na spodzie wygłębiona, czytelna sygnatura majuskułowa: MET. — znak warsztatowy Spółdzielni Pracy Rzemiosła Artystycznego „Metaloplastyka” w Łodzi (oznaczający jednocześnie wyrób z metalu nieszlachetnego w powłoce szlachetnej).
Stan zachowania: Bardzo dobry, w oryginalnym srebrzeniu. Powierzchnia zachowana w nienaruszonym stanie, z zachowaną szlachetną, wiekową patyną. Giloszunek ostry, bez przetarć i uszkodzeń mechanicznych.
Wymiary:
-
Wysokość całkowita: 9 cm
-
Średnica korpusu: 9,2 cm
-
Szerokość całkowita (z uchwytami): 13,4 cm
Oznaczenie MET. (bądź MET z kropką) na spodzie wyrobów z powojennego okresu (PRL) pełniło dwojaką funkcję:
-
Oznaczenie technologiczne/materiałowe: W polskiej tradycji złotniczej i platerniczej puncowanie
MET.stanowi oficjalne oznaczenie stopy metalu nieszlachetnego (najczęściej mosiądzu lub mosiądzu wysokoniklowego/alpakowego), stanowiącego rdzeń przedmiotu pokrytego powłoką szlachetną — w tym przypadku mosiądzu poddanego elektrochemicznemu srebrzeniu. -
Sygnatura wytwórni: W przypadku łódzkiego rzemiosła artystycznego powojennej Polski, sygnatura zapisana majuskułą z kropką (
MET.) stanowiła również skrótowy znak handlowy i identyfikator Spółdzielni Pracy Rzemiosła Artystycznego „Metaloplastyka” w Łodzi. Spółdzielnia ta, zrzeszająca mistrzów cyzelunku, giloszerstwa i galwanostegii, specjalizowała się w krótkich seriach użytkowej galanterii metalowej, nawiązującej formą do przedwojennego modernizmu i tradycji art déco.
Prezentowana cukiernica reprezentuje nurt polskiego modernizmu lat 60. i 70. XX wieku. Zastosowanie cylindrycznej, geometrycznej bryły skontrastowanej z precyzyjnym giloszowaniem (ryflowaniem) brzuśca oraz uchwytu pokrywy świadczy o wysokiej kulturze warsztatowej. Giloszunek nie tylko pełni funkcję dekoracyjną, ale również pragmatyczną — rozprasza światło na załamaniach srebrzonej powierzchni, maskując drobne ślady użytkowania i podkreślając architektoniczny profil przedmiotu.
