Eklektyczna kasetka żeliwna z gołębiami | Odlewnia Gliwice (Gleiwitz), I poł. XX w. | Mosiądzowana
Opis Główny (Editorial / Storytelling)
Wysokiej klasy przykład śląskiego odlewnictwa artystycznego. Kolekcjonerska, eklektyczna kasetka żeliwna wyprodukowana w pierwszej połowie XX wieku w renomowanej Odlewni Żeliwa w Gliwicach (dawnej Królewskiej Odlewni / Königlich Preußische Eisengießerei Gleiwitz).
Obiekt wzniesiono na rzucie kwadratu, opierając całą strukturę na czterech dekoracyjnych nóżkach. Ściany korpusu zdobi gęsty, rytmiczny relief z motywem wolego oczka i ornamentalnych pasów geometrycznych. Na szczególne uznanie zasługuje misterna konstrukcja uchylnej przykrywki: jej centrum stanowi wyrazista rozeta, na której osadzono pełnoplastyczną figurkę gołębia, ujętą w kunsztowny wieniec z czterech kolejnych gołębi wkomponowanych w relief wieka.
Uzyskanie tak głębokiego, ostrego i misternie dopracowanego detalu w twardym tworzywie żeliwnym było osiągalne wyłącznie dla nielicznych, najwybitniejszych europejskich odlewni, z których Gliwice słynęły na całym świecie.
Kasetka oraz jej wnętrze zostały wykończone galwaniczną powłoką mosiądzowaną, stanowiącą elegancki akcent estetyczny i chroniącą strukturę metalu. Przedmiot zachował się w bardzo dobrym stanie autentycznym, bez pęknięć czy uszkodzeń. Stanowi doskonały walor do kolekcji zabytkowego żeliwa artystycznego (Eisenkunstguss) oraz wyjątkowy, pełen uroku dodatek do stylowego gabinetu.
Szczegóły i Specyfikacja Techniczna
-
Wytwórnia: Odlewnia Żeliwa w Gliwicach (Gleiwitz / GZUT)
-
Okres powstania: I połowa XX wieku (okres międzywojenny)
-
Styl: Eklektyzm / Historyzm
-
Materiały: Żeliwo odlewane, powłoka mosiądzowana (galwaniczna)
-
Motyw dekoracyjny: Wole oczko, rozeta, motywy animalistyczne (gołębie)
-
Wymiary:
-
Długość: 12 cm
-
Szerokość: 12 cm
-
Wysokość: 11 cm
-
-
Stan zachowania: Bardzo dobry (oryginalny, stabilny, zawias w pełni sprawny, zachowane epokowe wykończenie mosiądzowane)
Przedstawiony obiekt to historyzująca, odlewana kasetka żeliwna z plastyczną dekoracją animalistyczną (gołębie), pochodząca z pierwszej połowy XX wieku, wykonana w słynnej Królewskiej Odlewni Żeliwa w Gliwicach (Königlich Preußische Eisengießerei Gleiwitz).
-
Efenomen Gliwickiego Odlewnictwa Artystycznego (Eisenkunstguss):
-
Historia i ranga hutnictwa: Założona w 1796 roku z inicjatywy hrabiego Friedricha Wilhelma von Redena oraz Johna Baildona Królewska Odlewnia Żeliwa w Gliwicach stała się jednym z najważniejszych ośrodków innowacji przemysłowej i odlewnictwa artystycznego w Europie. To właśnie w Gliwicach uruchomiono pierwszy na kontynencie europejskim wielki piec opalany koksem.
-
Wyroby i unikatowa precyzja: Gliwicka huta zasłynęła na świecie z tzw. Eisenkunstguss – odlewów artystycznych o filigranowej precyzji, rzadko spotykanej przy tak trudnym i twardym materiale, jakim jest żeliwo. Z Gliwic pochodziły m.in. słynne pomniki (np. Śpiący Lew Theodor Kalide), biżuteria żeliwna (Fer de Berlin), medale, zegary oraz wyrafinowana galanteria gabinetowa.
-
-
Architektura formy i stylistyka:
-
Forma i eklektyzm: Kasetka zaprojektowana została na rzucie kwadratu w duchu historyzmu/eklektyzmu. Wspiera się na czterech profilowanych nóżkach, a ściany boczne pokrywa bogaty relief o motywach wolutowych, wolego oczka (Schnecken) oraz rytmicznych fryzów geometrycznych.
-
Plastyka przykrywki i motyw gołębi: Centralnym punktem kompozycji jest wysklepione wieko zamocowane na zawiasie. Zdobi je dopracowana rozeta, w której sercu umieszczono trójwymiarową figurkę gołębia. Postać ta otoczona jest wieńcem z czterech dodatkowych, sprytnie wkomponowanych w płaskorzeźbę gołębi.
-
-
Technologia mosiądzowania i wykończenia:
-
Obiekt został poddany powojennemu lub epokowemu galwanicznemu mosiądzowaniu/brązowieniu. Wnętrze skrzynki oraz zarysy frontu zachowały tę ozdobną powłokę, która dodaje żeliwnej konstrukcji szlachetnego, ciepłego blasku, chroniąc metal i podkreślając mikroskopijne detale reliefu.
-
