Klamra gabinetowa „Jelonek Rogacz” z brąz, Wiedeń

Unikatowa klamra gabinetowa „Jelonek Rogacz” z brązu | Wiedeń, przełom XIX/XX w. | Rzadkość

Muzealnej klasy, wybitny obiekt kolekcjonerski i rzadkość na rynku antykwarycznym. Niezwykle kunsztowna, funkcjonalna klamra biurkowa z motywem entomologicznym, wykonana na przełomie XIX i XX wieku w jednym z najwybitniejszych wiedeńskich warsztatów brązowniczych.

Obiekt wyróżnia się niespotykaną koncepcją projektową, w której mistrzowsko połączono rzeźbiarską formę, inżynieryjną funkcję i dojrzałą ergonomię. Podstawę klamry zaprojektowano na rzucie prostokąta, pokrywając jej powierzchnię głębokim, cyzelowanym reliefem z motywem liści dębu oraz żołędzi. Centralny punkt kompozycji stanowi pełnoplastyczna, odlewana z brązu figurka chrząszcza – chronionego jelonka rogacza (Lucanus cervus) – z precyzyjnie odwzorowaną anatomią i charakterystycznymi, okazałymi kleszczami.

Wewnątrz konstrukcji ukryto trwały, stalowy mechanizm sprężynowy. Przyciśnięcie tułowia owada wprawia klamrę w ruch, umożliwiając wygodne spinanie dokumentów, notatek lub listów. Dno przedmiotu dociążono stalową płytką zapewniającą idealną stabilność, a spód wyłożono miękkim welurem chroniącym blat biurka.

Przedmiot zachował się w doskonałym, oryginalnym stanie – z w pełni sprawnym mechanizmem oraz szlachetną, naturalną patyną na powierzchni brązu. Ze względu na absolutnie unikatowy motyw zoomorficzny, mistrzostwo odlewu i wiedeńską proweniencję, jest to pozycja rekomendowana do najbardziej wyrafinowanych kolekcji dawnej galanterii gabinetowej lub na wyjątkowy prezent dla konesera.

Szczegóły i Specyfikacja Techniczna

• Proweniencja: Wiedeń, Austria (ośrodek wiedeński / Wiener Bronzen)

• Okres powstania: Przełom XIX i XX wieku (ok. 1890–1910)

• Technika: Odlew na wosk tracony / cyzelowanie, repusowanie, montaż mechaniczny

• Materiały: Brąz złocony/patynowany, stal (mechanizm i płyta obciążająca), epokowy welur

• Motyw: Zoomorficzny / Entomologiczny (jelonka rogacz), florystyczny (liście dębu i żołędzie)

• Wymiary podstawy:

  • Długość: 12 cm

  • Szerokość: 7 cm

  • Wysokość całkowita: ok. 3 cm

• Stan zachowania: Bardzo dobry (oryginalny, kompletny, mechanizm sprężynowy w 100% sprawny, spód zabezpieczony welurem)

• Stan zachowania: Bardzo dobry (oryginalny, czysty, konstrukcja stabilna i w pełni sprawna)

Przedstawiony obiekt to unikatowa, XIX-wieczna klamra gabinetowa z przedstawieniem jelonka rogacza (Lucanus cervus), stanowiąca doskonały przykład austriackiego i wiedeńskiego brązownictwa artystycznego z przełomu XIX i XX wieku (okres Historismus / Wiener Bronzen / wczesna Secesja).

• Kontekst wiedeńskiego rzemiosła i brązownictwa (Wiener Bronzen):

  • Wiedeń na przełomie XIX i XX wieku był absolutną stolicą europejskiej galanterii biurkowej i małej formy rzeźbiarskiej. Wiedeńscy odlewacze i cyzelatorzy tacy jak Franz Xaver Bergmann, zasłynęli z absolutnego mistrzostwa w odlewaniu i wykańczaniu stopów miedzi.

  • Wyroby z tego ośrodka wyróżniały się fascynacją naturą, naturalistyczną dbałością o detal anatomii zwierząt oraz łączeniem funkcji użytkowej z pełnoplastyczną formą rzeźbiarską.

• Symbolika i analiza motywu zoomorficznego i florystycznego:

  • Jelonka rogacz (Lucanus cervus): Przedstawienie największego i najbardziej okazałego europejskiego chrząszcza o potężnych żuwaczkach („szlachetnych kleszczach”) wpisuje się w nurt fascynacji mikrokosmosem i biologią, niezwykle popularny na przełomie wieków. W tradycji artystycznej chrząszcz ten, związany z dębem, symbolizował siłę, cierpliwość oraz dostojność.

  • Liście dębu i żołędzie: Płytka podstawy pokryta jest misternym, miękkim reliefem roślinnym przedstawiającym gałązki dębowe z żołędziami i liśćmi. Dąb w kulturze europejskiej to symbol trwałości, mądrości i dostojeństwa – co idealnie korespondowało z przeznaczeniem przedmiotu na biurko męskie lub gabinetowe.

• Konstrukcja i ergonomia użytkowa:

  • Inżynieria klamry: Przycisk/klamra posiada wewnątrz sprawnie ukryty mechanizm ze sprężyną stalową. Nacisk na pancerz lub odwłok chrząszcza unosi jego głowę i żuwaczki, pozwalając na pewne uchwycenie arkuszy papieru, korespondencji czy ważnych dokumentów.

  • Dociążenie i zabezpieczenie mebla: Zastosowanie stalowej płytki obciążającej pod brązową podstawą gwarantowało idealną stabilność na blacie biurka, natomiast podklejenie spodu welurem chroniło politurę zabytkowych mebli przed zarysowaniem.