Opis szczegółowy
Rzadki, muzealnej klasy świecznik siedmioramienny (menora) o monumentalnej architekturze i rzeźbiarskim wyrazie, zaprojektowany i wykonany przez czołowego polskiego plastyka metalu, Czesława Palczewskiego.
Konstrukcja i materiał: Ręcznie formowana metaloplastyka łącząca elementy stalowe z mosiądzowanymi i poddanymi autorskiemu patynowaniu. Zgeometryzowana, 7-ramienna kompozycja opiera się na rytmicznym ułożeniu ramion i kielichów na świece, tworząc trójwymiarową rzeźbę przestrzenną.
Stylistyka (Polski Brutalizm): Obiekt cechuje szczerość materiałowa, ekspresyjna struktura powierzchni oraz bogata gra tonalna uzyskana dzięki patynowaniu mosiądzu i stali. Forma świecznika genialnie „pracuje” w światłocieniu, reagując na światło płomieni.
Skala i unikatowość: Ze względu na swoje wymiary (wysokość aż 40,6 cm) oraz 7-ramienny układ, obiekt stanowi niezwykłą rzadkość na rynku antykwarycznym i aukcyjnym – jest to jeden z najbardziej rozbudowanych projektów Palczewskiego.
Stan zachowania
Obiekt zachowany w bardzo dobrym stanie autentycznym. Konstrukcja jest w pełni stabilna i nienaruszona. Metal zachował szlachetną, wiekową patynę z autorskimi przetarciami i nieregularnościami struktury, stanowiącymi o autentyczności i kolekcjonerskiej wartości przedmiotu.
Wymiary
Wysokość całkowita: 40,6 cm
Długość (rozpiętość ramion): 27 cm
Szerokość podstawy / głębokość: 9 cm
Rekomendacja eksperta : Wybitny unikat o imponującej skali i muzealnej klasie wykonania. Brutalistyczna menora Czesława Palczewskiego to nie tylko funkcjonalny element oświetleniowy, ale przede wszystkim rzeźba metaloplastyczna łącząca wiekową symbolikę judaistyczną z polskim modernizmem lat 60.–70. XX wieku. Idealna lokata kapitału dla kolekcjonerów oraz doskonały, silny akcent estetyczny do luksusowych wnętrz w stylu mid-century, modern vintage czy loft.
Symbolika menory i jej znaczenie w tradycji judaistycznej
Słowo menora (hebr. מְנוֹרָה – dosłownie kandelabr, kaganiec lub światło) to jeden z najważniejszych, najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych symboli judaizmu oraz narodu żydowskiego.
-
Tradycja biblijna: Pierwowzorem była złota, siedmioramienna menora wykonana według opisu z Księgi Wyjścia, która płonęła w Miejscu Świętym Przybytku Krowiastego, a później w Świątyni Jerozolimskiej. Siedem ramion symbolizuje m.in. stwarzanie świata (sześć dni kreacji oraz szabat), mądrość Bożą oraz pełnię opieki Opatrzności.
-
Odniesienie do świąt i tradycji: Choć klasyczna menora posiada siedem ramion (stanowiąc dziś m.in. oficjalne godło Państwa Izrael), w tradycji judaistycznej funkcjonuje również jej specjalna, ośmioramienna (lub dziewięcioramienna) odmiana nazywana menorą hanukową (hanukiją). Jest ona wykorzystywana podczas Święta Świateł (Hanuka) – ośmiodniowego święta upamiętniającego cudowne rozmnożenie oliwy podczas ponownego poświęcenia Świątyni Jerozolimskiej w II wieku p.n.e.
-
Wizerunek w sztuce i designie: Forma menory od wieków inspirowała rzeźbiarzy i plastyków na całym świecie, stanowiąc uniwersalny motyw architektury światła, sacrum oraz duchowego trwania.
Rozważania kolekcjonerskie i kontekst historyczny
Polska metaloplastyka okresu PRL (szczególnie lat 60. i 70. XX wieku) stworzyła unikatowy w skali europejskiej język form rzeźbiarskich, łączący surowość materiału z ekspresyjnym, ręcznym rzemiosłem. Jednym z najbardziej wyrazistych i cenionych twórców tego nurtu był Czesław Palczewski – mistrz rzemiosła artystycznego, związany m.in. z poznańską Spółdzielnią Pracy Wytwórców Rękodzieła Ludowego i Artystycznego „Folklor” oraz własną autorską pracownią.
Twórczość Palczewskiego wpisuje się w ścisły kanon polskiego brutalizmu. Jego dzieła odrzucały maszynową, gładką perfekcję na rzecz rzeźbiarskiego traktowania metalu – eksponowania surowych spoin, ręcznego młotkowania, cięcia oraz bogatych faktur uzyskiwanych poprzez patynowanie, złocenie mosiądzem czy galwanizację.
Prezentowany obiekt – monumentalna, 7-ramienna menora o imponującej wysokości 40,6 cm – stanowi ekstremalną rzadkość w dorobku artysty. Wykonana ze stali połączonej z mosiądzowanymi i patynowanymi elementami, ta siedmioramienna kompozycja zachwyca architektonicznym rozmiarem, zgeometryzowaną dyscypliną oraz potężnym ładunkiem wyrazowym, czyniąc z niej wybitne dzieło polskiego rzeźbiarskiego designu użytkowego.
