Czechosłowacki zestaw do likieru z błękitnego i bezbarwnego szkła szlifowanego w platerowym okuciu – Sandrik (Šandrik), lata 20./30. XX w.

Wprowadzenie i kontekst historyczny wytwórni Sandrik

Prezentowany komplet stanowi wybitny i unikatowy przykład czechosłowackiego wzornictwa okresu Art Déco (lata 20./30. XX wieku), łączący w sobie kunsztowne szkło szlifowane z mistrzowską obróbką metalu.

Zestaw został wykonany w renomowanej wytwórni Sandrik (znanej również jako Šandrik, wywodzącej swoje tradycje z Dolnej Hámry na Słowacji / dawne Austro-Węgry i Czechosłowacja). Wytwórnia Sandrik zasłynęła w całej Europie jako czołowy producent luksusowych wyrobów platerowanych, sztućców oraz elementów wyposażenia wnętrz. Jej znakiem rozpoznawczym stało się niezwykle trudne technologicznie łączenie szkła z oprawą metalową. Precyzyjne dopasowanie i oprawienie form szklanych w elementy z mosiądzu posrebrzanego wymagało najwyższego kunsztu rzemieślniczego i technologicznego. Fakt, że zestaw zachował się do dziś w pełnej kompletności, znacząco podnosi jego wartość kolekcjonerską oraz inwestycyjną.

Architektura formy, barwa i misterne detale

Komplet do likieru urzeka wyrafinowaną harmonią barwną, grą światła oraz geometrycznym rytmem szlifów.

• Szkło i szlif geometryczny: Zestaw wykonano z dwuwarstwowego szkła – błękitnego/kobaltowego połączonego z cieniowanym szkłem bezbarwnym. Cała powierzchnia karafki oraz kieliszków została pokryta misternym, głębokim szlifem w prosty, spójny wzór geometryczny, typowy dla estetyki Art Déco.

• Plastyczny korek i rozeta: Oryginalny korek karafki – będący artystycznym połączeniem bezbarwnego i błękitnego szkła – tworzy w świetle zachwycające refleksy i efekty plastyczne. Na spodzie stopy karafki wycięto klasyczną, promienistą rozetę.

• Dwukierunkowy wlew i okucie: Karafka została ujęta w eleganckie okucie wykonane z mosiądzu posrebrzonego (plateru). Wieńczy ją misternie wyprofilowany wlew wyprowadzony na dwa kierunki, umożliwiający precyzyjne i wygodne nalewanie likieru.

Stan zachowania i kompletność

Zestaw zachowany jest w bardzo dobrym stanie historycznym, całkowicie kompletny (karafka z oryginalnym korkiem oraz komplet szlifowanych kieliszków). Mosiężne, posrebrzane okucia zachowały szlachetny blask oraz naturalną, epokową patynę. Brak uszczerbień na szkle.

Specyfikacja techniczna i wymiary

Parametr / Element	Wymiary i szczegóły
Wytwórnia	Sandrik / Šandrik (Czechosłowacja)
Datowanie	Okres Art Déco (ok. 1920–1935 r.)
Materiał	Szkło dwubarwne (błękitne i bezbarwne), mosiądz posrebrzony (plater)
Technika	Szlifowanie geometryczne, wycinanie (rozeta), platerowanie
Wysokość karafki	33 cm (z korkiem)
Szerokość podstawy karafki	8 cm x 7,5 cm
Wysokość kieliszków	12 cm
Średnica podstawy kieliszka	5 cm
Średnica wlewu kieliszka	3,5 cm
Stan zachowania	Bardzo dobry, kompletny; bez uszkodzeń

Rekomendacja aranżacyjna i kolekcjonerska

Ze względu na swoją wyrazistą formę, niespotykaną paletę barwną oraz rzadko spotykaną kompletność, zestaw ten stanowi doskonałą propozycję dla kolekcjonerów dawnego szkła Art Déco i europejskiego platernictwa. Będzie luksusową ozdobą serwantki, konsoli lub stylowego barku w eleganckich wnętrzach klasycznych oraz modernistycznych.

 

Czechosłowackie rzemiosło artystyczne okresu dwudziestolecia międzywojennego słynęło z niezwykle odważnych i technicznie zaawansowanych eksperymentów materiałowych. Łączenie delikatnego, barwionego lub fasetowanego szkła z metaloplastyką platerowaną (tzw. metal-overlay lub montaż szkła w oprawach metalowych) stanowiło jedną z najbardziej efektownych, a zarazem trudnych technologicznie dziedzin tamtejszego wzornictwa.

Jednym z najważniejszych ośrodków produkcyjnych w tym zakresie była renomowana fabryka Sandrik (założona w Dolných Hámroch na terenie dzisiejszej Słowacji, będąca w tym okresie potęgą w dziedzinie wyrobów metalowych i platerowanych w ramach Czechosłowacji). Wytwórnia ta słynęła z doskonałej jakości platerów i współpracy z wybitnymi projektantami nurtu art déco oraz wczesnego modernizmu.

Prezentowany zestaw do likieru (składający się z karafki oraz sześciu smukłych, ośmiobocznych lub fasetowanych kieliszków) reprezentuje właśnie ten kunsztowny nurt. Zastosowanie formy o przekroju wielościennym (węgielnym/fasetowanym) doskonale współgra z odbiciem światła w szkle, a precyzyjna oprawa platerowana stabilizuje i uszlachetnia naczynia. Tego typu luksusowe zestawy stołowe z lat 20. XX wieku są dziś rzadko spotykane w pełnych, kompletnych składach (karafka + komplet kieliszków).